\

Author - Fryskekadoos

Vijf typische streekproducten uit Fryslân oftewel Friesland

Wij hebben een aantal heerlijke lekkernijen oftewel Friese streekproducten op een rij gezet voor de liefhebber. Friesland kent al jaren een historie waarbij u de vingers aflikt. Wij van Fryske Kadoos kunnen het niet laten om u op de hoogte te brengen van deze lekkernijen. Ja natuurlijk komen ze voor in onze webshop! Want wij willen u als klant van Fryske Kadoos al het genot niet laten missen. Ik kan u vertellen dat we een trouwe klant hebben die om de zoveel maanden meerdere suikerbroden koopt. Want je kunt suikerbrood namelijk heel goed opslaan in je vriezer, zo blijft het brood toch een aantal weken goed houdbaar. En kun je er dus voor langere tijd van genieten.

Naast het Suikerbrood hebben we nog veel meer lekkers daarom hebben wij de 5 typische streekproducten op een rij gezet. We hadden de lijst nog wel groter kunnen maken maar ergens moet je toch een grens stellen.

 

NuSuikerbroodmmer 1 - Suikerbrood

Suikerbrood wordt al sinds jaar en dag in Friesland genuttigd. Suikerbrood is vervaardigd met deeg en veel suiker, wat ook wel logisch klinkt. De suikerbrood die wij aanbieden is van een zeer hoge kwaliteit en blijft lang vers. Ook als u hem buiten de vriezer houdt, daarmee heeft ons suikerbrood ook diverse prijzen al gewonnen en wordt het hier in de volksmond benoemd tot het Kampioen suikerbrood .

 

Nummer 2 - Berenburg

Fryske Jubileum BearenburchBerenburg is een product gemaakt in eerste instantie voor de geneeskunde. Door wat meer creatiever te denken is het een product geworden dat niet weg te denken is in de kroegen van Friesland. Bearenburgh heeft een rijke geschiedenis die we in een eerdere blog al eens hebben toegelicht. Friese berenburg is een kruidenmelange die gestookt wordt, oftewel gemaakt, door de diverse stiekeme stokers of gewone stokers. De Stiekeme stoker is de hofleverancier van Fryske Kadoos. Wiepie (de echte naam van de stiekeme stoker) maakt voor ons in zijn kleine brouwerij te Bolsward de lekkerste Friese dranken waaronder berenburg maar ook berenburg likeur, honing likeur, chocolade likeur, caramel likeur en nog vele meer. Wij van Fryske Kadoos houden het toch graag bij de heerlijke gezonde Friese Bearenburgh!

 

 

OranjekoekNummer 3 - Oranjekoek

"Er is er 1 jarig hoera! Hoera! Dat kun je wel zien dat is Oranjekoek!". Het is niet gebruikelijk maar vele Friezen schenken als gebak Fries Oranjekoek aan de visite. Dit typisch product is een koek met daarover heen glacé. Op de top doen we een heerlijk toefje slagroom met iets lekkers zoals chocolade, druif madarijn stukje of iets anders. Oranjekoek kun je bijna bij elke bakker wel op bestelling bestellen. Alleen versturen is moeilijker in verband met de slagroom! Want die moet niet door de hele doos heen maar op de oranjekoek blijven zitten. 

Fryske Dumkes

Nummer 4 - Fryske Dûmkes

Fryske Dûmkes een anijskoekje ter grote van je duim. In diverse soorten verkrijgbaar. Heel erg dun zodat je hem op hebt en er nog niet vol van bent. De naam zegt het ook wel dat hij niet groter moet dan je duim. Want Dûmke betekent in de Friese taal: Duim. De duim van een hand. Zoals eerder al gezegd is het een anijskoekje. De smaak van onze dûmkes blijft lang hangen in de mond wat een fantastische smaak geeft. Heb jij al eens Fryske dûmkes gekocht bij Fryske Kadoos? Dan weet je dat het van hoge kwaliteit is en dat hij lekker lang in de mond qua smaak blijft hangen. Bestel vandaag nog deze heerlijke Friese streekproducten en geniet er zo snel mogelijk van. 

4x dubbele Turfgerookte droge worstNummer 5 - Turf Gerookte Fryske Droge Worst

Fryske Droge worst mogen we graag bij de borrel of op de borrelplank terug zien. Heerlijke gedroogde worst op hout. Door het roken maak je het vlees gaar en voor ons is hij heerlijk zacht als we hem op eten. Wat ook een betekenis heeft van versheid van de worst. Daarom versturen wij onze droge Fries gerookte worst vacuüm om de versheid voor u te garanderen. Fries turf gerookt droge worst is heerlijk met een Fries speciaal biertje of een heerlijk berenburgje! Ook Friese droge worst koop je het snelst online bij Fryske kadoos!

Lees meer...

De Friese vlag een trots voor elke Fries

De Friese vlag is al eeuwen oud en nog altijd met trots gehesen door elke Fries. Niet alleen binnen Friesland maar ook daarbuiten wordt de vlag met trots gehesen. De vlag is niet afkomstig van het huidige Friesland. De Friese vlag is al eeuwen oud en werd gevoerd in vele landen. Het gebied strekte van Noord-Holland tot en met de Wezer in Duitsland aan toe. Het was de geleerde dhr Suffrides Petrus die in de 16e eeuw studie deed na de Friese vlag. Hij kwam tot ontdekking dat de 7 pompeblêden die de vlag rijk is staan voor de 7 Friese zeelanden die men rijk was. De drie Friese zeelanden werden opgesplitst door drie rivieren en waren min of meer zelfstandige landstreken die tussen het eerder genoemde gebied lagen. Men had in de gebieden gevochten tegen de Noormannen. Vermoedelijk zijn er nooit precies 7 bestuurseenheden geweest in het gebied en wordt dit ook wel gewoon aangenomen. Het motief van de waterstromen in een blauw veld wordt in verband gebracht met het Zweedse koningswapen.

 Door gedeputeerde staten van Friesland is de Friese vlag in 1957 officieel vastgesteld. De vlag bestaat uit 7 volle rode pompeblêden die in een verhouding staan van 2:3:2 loodrecht op de as van zeven schuin lopende banen afwisselend gekleurd van wit naar kobaltblauw. De banen zijn gelijk van breedte waarvan de middelste baan begint van boven de broekzijde en loopt van hoek tot hoek. Voor de duidelijkheid staan de 7 Friese plompenbladeren dus loodrecht op de as van de middelste van de 7 Friese vlag banen.
Naast de vlaggen worden er ook veel Friese wimpels gebruikt in vlaggenmasten met ongeveer hetzelfde patroon. Alleen is een wimpel qua oppervlakte geheel anders dan een vlag. Vandaar dat de wimpels bedrukt zijn met acht blauwe en zeven witte banen, met een pompeblêd in elke witte baan. Vele producten worden door Friezen bedrukt met dit uiterlijk, veel van die producten kunt u vinden bij ons in de webshop. Denk bijvoorbeeld aan onze Friese vlag sokken, Friese vlag onderbroeken, maar ook voor de kleine kinderen zijn er zelfs rompertjes waar de Friese vlag op staat. Er is nog veel meer Friese kleding met het ontwerp te verkrijgen.

In het noorden van Europa werd in de 13e eeuw al schuine balken met rode figuren geconstateerd op de wapenschilden. Velden bestrooid met rode waterlelieblomen (oftewel lotusbloemen), harten of rozen in combinatie met Leeuwen. Karel de Grote had voor de hertogdom Saksen ooit een wapen toe gedeeld waarop een blauwe leeuw werd afgebeeld in een gouden veld bestrooid met rode harten. Dit werd door een wapensage genoteerd in 1514. In het laatste deel van de 13e eeuw duiken er soort gelijke wapens op in Franse wapenboeken. Vaak werden ze omschreven met rode harten in wit/blauwe schuine banen met gouden leeuwen. De gouden leeuw zien we hedendaags terug in het wapen van de Hoofdstad van Friesland - Leeuwarden in een blauw schild.

De Friese vlag
De Friese vlag met de 7 pompebleden

Na deze tijd zijn er verschillende diverse vlaggen geweest waarbij 1 ieder elkaar aftroefde over de oorsprong van de Friese vlag. De eenheid werd gezocht en in het laatste kwart van de 19e eeuw werd dit gevormd dan ook steeds duidelijker. Diverse verenigingen zoals het bekende 'Frisia' zangverenging te Lemmer en studentenverenging oftewel genootschap Frisia te Groningen hanteerden het oude Friese wapen op vaandels. De heer Halbertsma beweerde dat het oude vrijheidsvaandel van de Friesen gebaseerd was op het vroegere wapen van Friesland daterend van de Middeleeuwen. Hij schreef een Fries woordenboek om zo een belangrijke rol te spelen bij het ontwikkelen van de Friese taal. Hierin stelde hij dat de Friesche vaandel zeven pompebleden bevat die verwijzen naar de zeven Friese zeelanden. Het zou hier om de zeven heilige lotus bloemen gaan die ook aanbeden werd door Boeddhisten. De eerste Friezen zouden afstemmen van India die de bloem hadden meegenomen om te eren. De schuin balken in de vlag zouden de meren en waterstromen moeten voorstellen die door ons mooi Friesland lopen. Het Friesch gemeenschap nam dit waarschijnlijk over bij het openen van het nieuw Fries museum in 1881 wapperde daar hoog op de daken een Friese vlag, tussen de nationale vlaggen, die nabije overeenkomsten had op het idee van dhr Halbertsma. Hierbij werd de vlag niet eens gezind aangenomen.

Het was rond 1890 dat de Friesche vlag meer vorm en bekendheid begon te werven. De vlag werd gehesen voor diverse evenementen zoals tentoonstellingen, harddraverijen en jubilea, maar ook voor politieke bijeenkomsten, reikte er een vlag in top die als volgt werd omschreven: schuine blauwe en witte banen en roode pompelbladen. Deze vlag is gebaseerd op uitlatingen van de bekende propagandist Sjouke de Zee van de firma De Leeuw & De Zee te Irnsum een dorp liggende tussen Leeuwarden en Heerenveen. Het jaartal 1895 kunnen we hier aan vast leggen.

Later werd deze vlag bij grote evenementen gebruikt als bij bekende kaatspartijen, zeilwedstrijden (Skûtsjesillen) , kermissen en bij andere evenementen. In 1891 op 1 mei werd er bij een meeting van het Nederlandsche bond voor Algemeen Kies- en Stemrecht in Leeuwarden naast de nationale driekleur vlag ook de vlag van Friesland getoond. Een jaar later werd er een portefeuille aangeboden bij prinses Wilhelmina met daarop prijkend de oud Friesche vlag. Het jubileum van het Frysk Selskip stond de vlag weer hoog in de torens van de zaal "De Harmonie" in Leeuwarden opnieuw getooid met de banen en de pompebleden.

Het was in 1898 dat men graag vastlegging wilde voor de oud-Friesche vlag. Mede in verband met de komende kroningsdagen van Koningin Wilhelmina. Vanwege de aanvraag om de Friese vlag officieel te erkennen werd er aan tekenaar dhr Wenning gevraagd een tekening en beschrijving te maken door Gedeputeerde staten. Het rapport omschrijft de vlag als volgt en werd daarmee dan officieel gemaakt: "In blauw drie witte schuine banen, met daarop zeven rode pompeblêden, gerangschikt twee, drie en twee.". Tevens werd er in het document gesproken over de pompebleden dat dit geen harten zijn.

Steeds vaker werd vlag gehesen op evenementen niet alleen in Friesland maar ook ver daarbuiten. Op Culturele avonden werd de vlag vol trots gehesen onder het zingen van het Fries volkslied. De vlag werd populair onder de Friezen. Meerdere evenementen gaven de vlag een rol van betekenis waardoor vele Friezen de taal en het volkslied uit volle borst mee zongen. Dhr Johan Winkler, taalkundige van beroep, spreekt zich uit en zegt het volgende over de Friezen: "onder de wapperende banen der eigene Friesche vlag, het eigene Friesche volkslied in de eigene taal geestdriftig gezongen wordt" en voegt er aan toe: "dan zwelt het hart van den Standfries terecht in blijde verrukking". In het jaar 1902 werden vele Kermissen gehouden bij de Oldehove te Leeuwarden. Hoog in de toren prijkte de Friesche vlag. Ook het provinciehuis te Leeuwarden hees de Friese vlag ter ere van het tweede internationale Friezencongres. Bij dagelijkse bezigheden als trouwen, boeldagen en andere evenementen werd de Nederlandse vlag vervangen door de Friese vlag. Politieke tegenstellingen voor de driekleur Nederlandse vlag was geboren. Maar in een later stadium is de fanatisme minder geworden.

Hiermee laat de standaard Fries wel zien achter zijn vlag te staan en er een trots voor te hebben dat men een echte Fries is. De Spreuk die vele Hollanders deed doden van Grutte Pier is dus een gezegde waarmee echt wordt aangeduid dat Friezen een verzet hebben geleverd om hun "Heitte lân" niet makkelijk af te staan.

Bron: Wikipedia en Omrop Fryslân

 

Lees meer...

Het gaat door! In het fries: It giet oan!

It giet oan! Het zijn de bekende woorden voor de elfstedentocht van 1997 die uit gesproken werd door Henk Kroes. Destijds voorzitter van de Koninklijke Vereniging De Friesche Elf Steden. Het gaat door vrij vertaald vanuit het Fries. De elfstedentocht werd zo aangekondigd. De rayonhoofden van iedere Friese stad vonden het ijs dik genoeg om " de tocht der tochten" te rijden. Het woord ijstransplantatie werd zelfs geïntroduceerd, waarbij blokken ijs in wakken werden versleept om zo het ijs overal dik genoeg te krijgen om heel Nederland te laten genieten. Misschien ook mensen die ver daarbuiten wonen.

Persoonlijk was ik er bij dat Henk Angenent zijn armen hoog de lucht in gooide op de Bonkefeart waar Anneke Douma uit de speakers galmde met haar gelijknamig nummer. In eerste instantie was ik het pad kwijt en meende ik de favoriet van velen over de finish zien gaan. Hulzebosch, Erik Hulzebosch. Maar mijn zicht op de finish lijn was nihil tot niets. Dit door de grote massa mensen die zich verzamelden in de ijzige koud van Friesland  om Henk Angenent te zien winnen.

Eigenlijk had ik op de nummer 2 van het klassement gehoopt, de altijd sympathieke goedlachse Erik Hulzebosch. Die na deze elfstedentocht meer roem kreeg dan de rustige man uit Alphen aan de Rijn genaamd Henk. De Boeren van beroep zijnde mannen hadden bijna al 7 uren op schaatsen gestaan. Dit waren ze wel gewend. Beide deden namelijk aan marathonschaatsen op zowel natuurijs als kunstijs. Maar toch 7 uren lang door de kou op zoek naar dat ene lijntje van zo'n 5 cm breed (schat ik).

Schaatsen in Fryslân

De weerberichten van hedendaags is ook weer dat er veel kou in het land zal komen. Ik hoop ooit dat mijn kinderen er weer 1 mogen mee maken wat betreffende de elfstedentocht. Wat zal het toch mooi zijn dat de landschappen weer vol van kou zitten. De landerijen wit van vorst en de wateren niet meer zijn zoals zomers de skûtsjes er door heen kunnen. Kou en ijs gaan onherroepelijk samen net als Friese berenburg en warmte. Of het Fryske slokje. Want ook dat is onlosmakelijk verbonden aan de Friese Elfstedentocht.

In 1997 liepen wij door de kou naar de finish van de Bonkefeart met in de binnenzak de flacon van het alom lekkere Friese Beerenburgh. Nog nooit had ik het zo koud als die dag in januari. Vroeg in de ochtend opgestaan voor mijn helden van de 11-stedentocht. En wat was het een mooie dag. Met een terechte winnaar die genoot van de roem en zijn heerlijke warme Fryske drank Berenburgh.

De route die hij toen aflegde was in totaal 199,6 kilometer lang, één dan wel niet de langste tocht der tochten. Hilversum glunderde van oor tot oor met een nieuw kijkcijfers record. Maar niet alleen die 2 gegevens doen er toe. Ook was deze elfstedentocht één waarbij de meeste recreatieve schaatsers de finishlijn hadden gepasseerd. Het ene record naar het andere ging er aan...

Maar alles begon met die ene uitspraak: Het gaat door! Fries: It giet oan!

Lees meer...

Friese Berenburg – Beerenburg Fryske Dranken

In de koude maanden kun je de warmte zoeken met een heerlijke Friese Berenburg/Beerenburg, kijk maar eens bij de Fryske Dranken. Kou en regen komen straks denderend vanuit grijze en misschien wel zwarte wolken denderend op ons neer tot het stil ligt op de Friese landschappen. Zodoende gaan we merken dat de dagelijkse temperatuur zal gaan veranderen in Nederland maar natuurlijk ook in Friesland. Van een heerlijk zomers weertje bij de Friese meren gaan we misschien dit jaar wel de kou treffen waarmee menig mens al weer snel de woorden zal uitspreken; "It giet oan!". Het ijs moet dan diep in de Friese wateren zitten en de Friese sjaals, Friese mutsen en Friese handschoenen kunnen weer uit de kast gehaald worden. De winter valt in en daarmee komt ook de bekende Berenburg uit de kast om te nuttigen voor wat warmte "yn it liif"!

Maar waar komt nu eigenlijk de Friese Berenburg vandaan? Waar komt het drankje vandaan dat in Friesland erg populair is in de Friese wintermaanden dat het zo gretig wordt afgenomen? Om die vraag te beantwoorden gaan we eerst na wat is Berenburg oftewel uit welke ingrediënten bestaat Beerenburg. Of was het nou Berenburg! Volgt u het nog? Wij Friezen soms ook niet. Daarom hoop ik een duidelijk artikel te schrijven waar u bij geholpen bent om het favoriete Friese drankje eens uit te proberen.

Gesschiedenis Berenburg
We gaan terug de geschiedenis in en komen in de tijd dat er veel handel werd gedreven in Nederland. Doormiddel van de VOC schepen wordt Nederland veel bevoorraad vanuit de hele wereld. Waarmee dus ook diverse kruiden en specerijen het land binnen kwamen. Het is in Amsterdam waar het allemaal in die tijd gebeurt wat betreft de berenburg. De heer Hendrik Berenburg komt met een zakje aanzetten met geheime kruiden. Hij was in de 17e eeuw een kruidenhandelaar die zijn vestiging had op de Amsterdamse stromarkt vlakij de Haarlemmersluis. Vanuit zijn winkel bracht hij de zakjes met geheime kruiden aan de jeneverstokers die hier dus de echte Berenburg van maakte. De berenburg kruiden pakketjes werd snel populair onder meer bij schippers die er heilig van overtuigd waren dat het gebrouwen drankje van de kruiden pakketjes een helende werking heeft. Het was daarom niet verwonderlijk dat apothekers hier lucht van kregen en hun eigen drankjes er van maakten en over de toonbank verkochten.

Fryske Jubileum BearenburchKruiden van Berenburg/Beerenburg
Mogelijk werden enkele tientallen kruiden gebruikt om de Berenbrug te brouwen, de precieze aantallen weet men tot op de dag van vandaag niet. Enkele van die kruiden waren onder andere: Kalmoes, Duizendguldenkruid, Zoethout, Sandelhout, Laurierblad, Jeneverbes en Gentiaanwortel. De Berenburg werd zo populair dat iedereen wel een graantje wou mee pikken van het succes. Mede omdat het drankje niet alleen in Amsterdam bleef maar ook door Nederland zwierf om heerlijk genuttigd te worden in plaatselijke kroegen. Hiermee werd het wiel niet uitgevonden maar variaties al om wel. De Berenburg werd gebruikt en misbruikt en het origineel werd gebruikt om hier veel varianten van te maken. Het recept ging door Nederland heen verspreid worden. Hierdoor kreeg je niet alleen Berenburg maar ook Beerenburg en Berenburger. Weduwe Joustra claimt het recht te hebben dat men het woord Beerenburg heeft gekregen van de nazaten van Hendrik Beerenburg.

Populair in Friesland
De populariteit van de Berenburg is in Friesland, Groningen en Drenthe enorm gestegen. In Friesland blijkt het toch te blijven hangen en veel jongeren bestellen dan vaak in de kroeg of discotheek een Berenburg cola. De populariteit van het drankje blijft in Drenthe en Groningen ten opzichte van Friesland ver achter. Combinaties met fris dranken worden gemaakt door drinkers van het Friese kruid drankje Berenburg zoals: Berenburg/sinas en Berenburg/rivella. Het schijnt dat mensen het Friese drankje ook graag lusten met sinaasappelsap. Ik houd zelf liever bij de Berenburg cola.

De Berenburg - Beerenburg Fryske Dranken koop je natuurlijk bij Fryske kadoos wij voeren Berenburg van Sonnema en Oenema Fryske Bearenburch. Oenema Fryske Bearenburch wordt gestookt door de Stiekeme stoker uit Bolsward. Die ook een prachtige beperkte uitgave hebben gemaakt van een jubileum fles Friese Oenema Bearenburch die te verkrijgen is zolang de voorraad strekt.

Lees meer...

Zo trots als een Fries…

Er zijn zangers die nemen een zin op in hun lied over Friezen dat ze zo trots zijn. Maar waar zijn de Friezen dan zo trots op? Wij van Fryske Kadoos gingen op onderzoek uit waarom die gekke Brabander Guus Meeuwis dit nu zingt in zijn nummer Brabant. Het lied gaat over zijn eigen streek Brabant waar natuurlijk wel Friezen zullen wonen maar hoe komt hij er bij dat wij, Friezen, zo trots kunnen/mogen zijn. En waar op dan... De letterlijke tekst uit zijn nummer gaat als volgt. Ik citeer: "was men maar op Brabant zo trots als een Fries". Maar Guus natuurlijk zijn wij gek op ons geboorteland Friesland. Als je kijkt naar de sfeerfoto's die we publiceren bij artikelen dan kunnen wij ook zo trots zijn. Heb je ooit wel gezien hoe ruimtelijk groen onze Friese velden zijn, hoe mooi hemelsblauw onze Friese meren zijn. De streekproducten die onze koeien, geiten en al het ander Friese vee ons geeft. Streekproducten zoals, melk, kaas, roomboter, brouwen van Friese Berenburg of de rijkelijke gele bieren met die overheerlijke witte schuimkraag. Iets wat zelfs jullie mensen in Brabant elke dag naar verlangen hebben wij hier in Friesland. Zouden we daarom zo trots zijn als een Fries? Of is het hem om het rijkelijk landschap dat zo groen is. Wat doet een Fries nu zo ontzettend trots worden op zijn eigen land. Is het dan de taal die we hier spreken? Het Fries... Zijn het daarom de vele grappen die er gemaakt worden? Omdat wij Friezen trots zijn. We hebben veel moeten gissen veel moeten denken... Maar wat maakt een Fries nu zo trots op Friesland? Wij weten het niet uit te leggen. Maar we weten wel 1 ding. Je kunt het mee maken. Misschien moet je het wel mee maken. De hoofdstad Leeuwarden, of de smeekweek, het skûtsjesilen, de PC kaatsen te Franeker, Oerol op Skylge, het strand van Lemmer of dat van Makkum, de elfstedentocht (op welke manier dan ook; fietsend, schaatsend, zwemmend, varend, enz...). De binnenstad van Dokkum, de stad van Bonifatius. Er is genoeg te doen in Friesland, niet om alleen heen te gaan maar ook om te beleven. Kortom kom eens een dagje doen in Friesland. En misschien kunnen jullie ons vertellen waarom zijn Friesen zo trots op hun Heittelân.
Lees meer...

Amaretsje van Muoike Tetsje

Wie is Amaretsje van Muoike Tetsje?

En waarom is er een zoete likeur naar haar vernoemd? Amaretsje van Muoike was een hele lieve vriendelijke vrouw. Ze was een Friese vrouw die voor veel vriendelijkheid op de straten. Ze kon genieten van kinderen en daar werd ze dan vrolijk van. Het was een lieve vrouw. Een vrouw die graag snoepgoed maakte met veel zoetheid. 

Zoetheid zoals Amaretsje zelf ook was. En als ze dan boterbabbelaars of enig ander Fries alderwetsk snobbergoud had gemaakt ging ze daarmee de straat op. Dit om de zoete kinderen te voorzien van heerlijke snoepjes. Om ze te bedanken dat ze heerlijk kon genieten van het spelen op straat. 

Amaretsje was een weldoener van de maatschappij. In Leeuwarden schijnt ze gewoond te hebben en daar is ze dan ook bekend om de Fryske snoepjes. Fryske kadoos heeft deze oude snoepje ook in het assortiment onder alderwetsk snobbergoud

Ter nagedachtenis van Amaretsje heeft de stikeme stoker  een zoete likeur gemaakt onder de naam Amaretsje van Muoike Tetsje. De Likeur van Amaretsje kun je bij Fryske kadoos kopen.

 

Lees meer...

Grutte Pier vrijheidsstrijder van Friesland

Iedere Fries kent hem vast wel, Pier Gerlofs Donia oftewel Grutte Pier. De van oorsprong landbouwer woonde in Fryslân in de tijden van Graven die heersten over de landerijen. De Graven van Holland wouden in die tijd meer rechten hebben over het mooie Fryslân. Rechten waarmee ze nog rijker werden dan dat ze al waren. U kent de geschiedenis verhalen vast nog wel over de graven die met vele penningen (een algemene naam voor betaalmiddelen destijds) huurlingen in huurde om hun pacht te innen bij arme boeren. De boeren werkten hard in die tijd om rond te komen. Armoede en de pest lagen op de loer voor vele mensen.

Zo gingen Saksische huurlingen op pad door de Friese landerijen op zoek naar boerderijen in Kimswerd. De toenmalige plaats waar Grutte Pier zijn boerenleven leefde met zijn vrouw en 2 kinderen. Tot die dag dat de huurlingen langs kwamen en de vrouw van Pier vermoordden en vele dorpelingen en familieleden werd het daglicht ook uit de ogen gehaald. Van die dag af werd Greate Pier (in de oude spelling tot 1980 werd Grutte Pier zo genoemd) een strijder voor vaderland Friesland en volkeren. Hij richtte een opstandsgroep op genaamd 'Arumer Zwarte hoop' dat de strijd aan ging tegen zijn grote vijand en gouverneur van Friesland, de heer Georg van Saksen. Deze deligatie werd opgericht in het dorp Arum van daar de toepasselijke naam en bestond hoofdzakelijk uit arme boeren, verarmde edelen en noem maar op. Niet veel later werd het gezelschap vergezeld door Gelderse huurlingen en werd de bijnaam Gelderse Friezen. De vijanden van dit bont gezelschap gingen de naam gebruiken als geuzennaam.

Onder leiding van Grutte Pier ging de groep ook op de Zuiderzee de slag aan tegen de Hollandse schepen om hun te plunderen en te beroven. De grootste overwinning van Pier was zo'n 28 boten die hij kaapte en de 500 bemanningsleden die daar bij hoorden werden levend zonder enige moeite overboord gegooid de Zuiderzee in.

De Hollanders gaven Grutte Pier ook wel de bijnaam: "Kruis der Hollanders", een naam die Pier wel kon bekoren. In de hoog tij dagen was Pier zelfs beschreven door Erasmus, zij het wel in negatieve zin.

Grutte Pier is nabij Dokkum in de strijd overleden. De Friese krijgsheld ligt begraven in de Martinikerk van Sneek.

 

De naam Grutte Pier heeft Pier Gerlofs natuurlijk te danken aan zijn enorme lengte. Daarmee gaan er verhalen rond dat hij beresterk was. Op een dag was hij op het land aan het werk en kwamen er 5 mannen op hem af. Ze zochten Grutte Pier. Pier die toen aan het ploegen was maakte in een ruk zijn paard los en nam de ploeg in zijn rechterhand. Daarmee wees hij naar zijn huis en zei: "Sjoch, dêr wennet er.!" Maar daarnaast gaf hij de man te duiden, slaand met zijn ander hand op zijn borst: "En hjir stiet er." Waarop de man een pak slaag kreeg. Door het imposante verhaal is Grutte Pier omschreven als een sterk man.

Het logo van Grutte Pier Brouwerij is ook op het leven van Grutte Pier gemaakt. Als je goed kijkt zie je aan de ene kant het gezicht waarin Grutte Pier de landbouwer was en woonde met zijn vrouw en kinderen bij de boerderij. Het graan dat er naast is getekend symboliseert naast dat hij een landbouwer is ook een ingrediënt van Bierbrouwerij Grutte Pier. In liefde en harmonie.

De andere kant is de woeste Pier die na het plat branden van zijn boerderij en het vermoorden van zijn vrouw de strijder van Friesland werd. Hij is angstaanjagender neergezet en te herkennen in een kwade blik. Zelfs de manen van zijn baard zijn ruiger, wat een Fries ook niet mis staat. Het graan links van het logo is vervangen aan de rechterkant door een zwaard. De strijder Grutte Pier wordt hier prachtig afgebeeld.

Grutte Pier Brouwerijen heeft een schitterende range van bieren, waaronder een trippel, dubbel en witbier. Tevens heeft men een elixer op de markt gebracht met kruidenbitter er door heen. Wat luistert naar de naam Berenburg. Berenburg wordt veelal gedronken in Friesland. Kijk gerust eens tussen onze Friese speciaal bieren en ontdek het bier van Grutte Pier.

Lees meer...
Product is aan je winklwagen toegevoegd:

De waardering van www.fryskekadoos.nl bij Webwinkel Keurmerk Klantbeoordelingen is 9.6/10 gebaseerd op 259 reviews.